Wat zijn de gelekte plannen en verwachtingen voor Prinsjesdag 2026?

De eerste begrotingsstukken zijn inmiddels uitgelekt. Hoewel de definitieve plannen pas op Prinsjesdag worden gepresenteerd, geven de berichten al een eerste beeld van maatregelen die ondernemers en werkgevers kunnen raken.

De afschaffing van de compensatieregeling voor de transitievergoeding bij ontslag van langdurig zieke werknemers wordt waarschijnlijk uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Dit betekent dat werkgevers naar verwachting ook in 2027 nog compensatie kunnen aanvragen voor een betaalde transitievergoeding. De definitieve bevestiging volgt op Prinsjesdag. Het mogelijke uitstel neemt niet weg dat werkgevers nu nog wel recht hebben op compensatie. Wij adviseren daarom om niet te wachten met het beëindigen van slapende dienstverbanden.

Het kabinet zou op Prinsjesdag met een voorstel komen ter verbetering van het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3. Dit voorstel gaat er nu niet komen, de behandeling van het wetsvoorstel wordt voorlopig geparkeerd. D66, VVD en CDA willen eerst met werkgevers en vakbonden over een alternatief stelsel spreken.

Het nieuwe box 3-stelsel zou per 1 januari 2028 in werking treden. Gezien de ontstane vertraging is het zeer de vraag of deze deadline wordt gehaald. Onze verwachting is dat het huidige systeem, waarbij belastingplichtigen in bepaalde situaties kunnen kiezen voor belastingheffing op basis van het forfaitaire rendement of het werkelijk behaalde rendement, langer van kracht blijft. 

Het kabinet wil bijna € 4 miljard beschikbaar stellen voor innovatiefondsen die innovatie binnen het bedrijfsleven moeten stimuleren. Dit kan nieuwe financieringsmogelijkheden bieden voor innovatieve bedrijven, start-ups en scale-ups. Hoe het bedrag wordt verdeeld en via welke regelingen bedrijven hiervan gebruik kunnen maken, is nog niet bekend.

Hogere inkomens gaan naar verwachting gezamenlijk € 750 miljoen meer belasting betalen. Mogelijk gebeurt dit door de arbeidskorting voor deze groep te verlagen. Vanaf welk inkomen de maatregel geldt en hoeveel belasting iemand hierdoor extra betaalt, blijkt nog niet uit de gelekte stukken.

De bestaande korting op de accijnzen voor benzine en diesel wordt waarschijnlijk langzamer afgebouwd. Hierdoor stijgen de brandstofkosten mogelijk minder snel dan eerder voorzien. Dit is vooral relevant voor ondernemers met bedrijfswagens of veel zakelijke kilometers. De nieuwe accijnstarieven zijn nog niet bekendgemaakt.

Een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid wordt geschrapt of uitgesteld. Zo wordt de verkorting van de maximale WW-duur van 24 naar 12 maanden uitgesteld tot 2029. Over de verlaging van het maximale dagloon voor uitkeringen lopen de berichten nog uiteen. De definitieve gevolgen voor werkgevers en werknemers worden daarom pas duidelijk na publicatie van de Prinsjesdagstukken.

Naast de uitgelekte plannen staan er tijdens Prinsjesdag 2026 diverse fiscale wijzigingen op de planning die invloed hebben op jouw bedrijf, loonkosten en administratie. Dit zijn in het kort de belangrijkste verwachte maatregelen: 

• Werkkostenregeling (WKR): De eerste schijf van de vrije ruimte stijgt naar 2,16%, of wordt mogelijk na een evaluatie volledig afgeschaft.
• Reiskostenvergoeding: De onbelaste kilometervergoeding van € 0,25 (geldig met terugwerkende kracht vanaf begin 2026) wordt officieel wettelijk vastgelegd.
• Auto van de zaak: Werkgevers gaan een heffing van 12% betalen over brandstofauto's van de zaak. Daarnaast veranderen mogelijk de bijtellingsregels voor youngtimers en 'greentimers'.
• Ondernemersaftrek: Aftrekposten zoals de starters-, stakings-, meewerk- en zelfstandigenaftrek worden versoberd/(op termijn) afgeschaft.
• Personeel: De onbelaste expatregeling daalt definitief naar 27% en er komt een fiscale tegemoetkoming voor medewerkers met aandelenopties bij start-ups en scale-ups.

Het staat al in de wet dat de eerste schijf van de vrije ruimte in de werkkostenregeling (WKR) per 1 januari 2027 stijgt van 2% naar 2,16%. Maar mogelijk verdwijnt deze eerste schijf helemaal. Het kabinet overweegt dit na een onlangs uitgevoerde evaluatie.

Daarnaast wordt op Prinsjesdag 2026 waarschijnlijk duidelijk of de volgende voorgestelde WKR-aanpassingen doorgaan:

• het combineren van de onbelaste thuiswerk- en reiskostenvergoeding op één dag;
• een hogere eindheffing (nu 80%) als je de vrije ruimte overschrijdt;
• het afschaffen van de vrijstelling bij een werkjubileum (25 of 40 jaar);
• een nieuwe gerichte vrijstelling voor de premie van een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering;
• het vastleggen en indexeren van de doelmatigheidsgrens van € 2.400.

De verwachting is dat de gerichte vrijstelling voor kortingen op producten uit je eigen bedrijf in ieder geval verdwijnt.

De onbelaste reiskostenvergoeding is met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026 al verhoogd van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer. Deze verhoging geldt voor de onbelaste vergoedingen aan je werknemers, maar ook voor je eigen zakelijke ritten als ondernemer of resultaatgenieter.

Je mag vanaf de aangifte inkomstenbelasting 2026 ook rekenen met dit hogere bedrag bij aftrekbare ziektekosten. Dit staat nu nog in een besluit, maar wordt naar verwachting met het belastingpakket van Prinsjesdag officieel in de wet vastgelegd.

Bied je medewerkers een auto van de zaak aan? Houd dan rekening met de volgende mogelijke wijzigingen rondom zakelijk rijden:

• Pseudo-eindheffing fossiele auto's: Vanaf 2027 betaal je als werkgever een heffing van 12% over de cataloguswaarde (inclusief btw en bpm) van een fossiele brandstofauto’s die aan een werknemer ter beschikking is gesteld. Voor auto’s die vóór 1 januari 2027 ter beschikking zijn gesteld, geldt een overgangsregeling tot 1 januari 2031. Naar verwachting komen er daarnaast uitzonderingen voor bijvoorbeeld lesauto's en vervangende auto's bij schade.
• Youngtimerregeling: De leeftijdsgrens voor youngtimers zou per 1 januari 2027 stijgen van 16 naar 25 jaar. Het kabinet denkt nu na over een geleidelijkere afbouw in plaats van een harde verhoging.
• Greentimerregeling: Het kabinet denkt na over een nieuwe bijtellingskorting voor elektrische auto's die tussen de vijf en acht jaar oud zijn. Deze korting wordt waarschijnlijk de Greentimerregeling genoemd.

Er ligt een plan om aandelenopties voor werknemers van start-ups en scale-ups fiscaal aantrekkelijker te maken via een korting op de loonbelasting. De belasting wordt in dit voorstel berekend over slechts 65% van het voordeel.

Dit leidt tot een effectief loonheffingentarief van ongeveer 32%, wat vergelijkbaar is met de belasting in box 2. Het kabinet wil dit wetsvoorstel in september 2026 indienen, met als doel dat het op 1 januari 2027 ingaat. Voor de maatregel is nog goedkeuring van de Europese Commissie vereist in verband met mogelijke staatssteun.

Maak je gebruik van de expatregeling (de voormalige 30%-regeling)? Per 1 januari 2027 daalt het onbelaste vergoedingspercentage definitief van 30% naar 27%.

Ook gaan er hogere inkomenseisen gelden. Dit is al wettelijk vastgelegd. Het kabinet is op dit moment niet van plan om de regeling verder te versoberen.

Het belastingpakket brengt naar verwachting grote wijzigingen in de ondernemersaftrek:

• De energie-investeringsaftrek (EIA) stijgt per 2027 van 40% naar 45,5%.
• De stakingsaftrek en meewerkaftrek dalen per 1 januari 2027 met 75% en verdwijnen per 1 januari 2030 helemaal.
• De startersaftrek wordt in 2027 verlaagd en per 1 januari 2028 afgeschaft.
• De zelfstandigenaftrek wordt verlaagd naar € 900 euro in 2027.

Tot slot staan er enkele wijzigingen op de planning voor btw, vastgoed en particulieren:

• Btw op sierteelt: Het btw-tarief voor sierteeltproducten (zoals bloemen en planten) stijgt naar verwachting per 1 januari 2028 van 9% naar 21%.
• Overdrachtsbelasting: Het algemene tarief voor woningen die niet als hoofdverblijf worden gebruikt, daalt per 1 januari 2027 waarschijnlijk van 8% naar 7%. Woningcorporaties krijgen mogelijk een vrijstelling.
• Particulieren: De aftrek voor specifieke zorgkosten verdwijnt vermoedelijk in 2028. 

Veel van de plannen voor Prinsjesdag 2026 zijn nog wetsvoorstellen en kunnen veranderen. Toch is het verstandig om nu alvast in kaart te brengen wat deze mogelijke wijzigingen betekenen voor je loonkosten, contracten en administratie.

Wil je advies over jouw situatie of sparren over de juiste fiscale aanpak voor 2027? Onze adviseurs denken graag met je mee. Neem gerust contact op.