In 2026 kun je onder voorwaarden belastingvrij schenken aan kinderen, kleinkinderen en andere familieleden. De hoogte van de vrijstellingen en de schenkbelasting hangt af van de relatie tussen schenker en ontvanger. Daarnaast zijn er verschillende manieren om vermogen over te dragen, zoals een jaarlijkse schenking, een schenking op papier of de overdracht van ondernemingsvermogen.
Steeds meer Nederlanders krijgen te maken met vermogensoverdracht. Door stijgende woningwaarden, opgebouwd ondernemingsvermogen en grotere nalatenschappen wordt het belangrijker om bewust na te denken over schenken en nalaten. Daarbij draait het niet alleen om belasting besparen. Ook het moment van schenken, de gevolgen voor de familie en de samenhang met een testament of bedrijfsopvolging spelen een belangrijke rol.
In dit artikel lees je welke vrijstellingen en tarieven in 2026 gelden, welke mogelijkheden er zijn om vermogen over te dragen en waar je rekening mee moet houden bij het opstellen van een schenkingsstrategie.
Schenken tijdens leven kan aantrekkelijk zijn omdat je zelf kunt bepalen wie je helpt, wanneer je dat doet en onder welke voorwaarden. Denk aan hulp bij een woning, studie, onderneming of financiële buffer. Voor de ontvanger kan een schenking op dat moment meer betekenen dan een grotere erfenis op latere leeftijd.
Tegelijkertijd kan schenken tijdens leven toekomstige erfbelasting beperken, omdat geschonken vermogen in beginsel niet meer tot jouw nalatenschap behoort. Daarbij is het belangrijk dat je niet alleen naar het fiscale voordeel kijkt.
Een schenking kan ook invloed hebben op de verhouding tussen kinderen, op de financiële positie van de schenker en op de vraag of vermogen binnen de familie blijft. Schenken is daarmee niet alleen een fiscale keuze, maar ook een manier om zelf regie te houden over de overdracht van vermogen en verantwoordelijkheid.
Schenkbelasting betaal je alleen over het deel van een schenking dat boven de vrijstelling uitkomt. De hoogte van de vrijstelling en het tarief hangen af van de relatie tussen schenker en ontvanger. Daarnaast verschilt ook het tarief van de schenkbelasting per relatie.
Hoe kun je belastingvrij schenken in 2026? De meest eenvoudige vorm is de jaarlijkse schenking binnen de vrijstelling. Let wel op: ouders worden voor deze regeling samen als één schenker gezien. Daardoor is het belangrijk om schenkingen goed te plannen en vast te leggen, zeker als er meerdere kinderen of kleinkinderen zijn.
Voor kinderen tussen 18 en 40 jaar bestaat onder voorwaarden een eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129. Wordt de schenking gebruikt voor een dure studie, dan kan de vrijstelling oplopen tot € 69.009. De vroegere vrijstelling voor de eigen woning, beter bekend als de jubelton, bestaat niet meer.
Niet iedereen wil of kan direct vermogen overmaken. Bij schenken op papier wordt de schenking notarieel vastgelegd, terwijl het vermogen feitelijk beschikbaar blijft voor de schenker. De ontvanger krijgt een vordering op de schenker. Voor fiscale werking is de jaarlijkse rente van 6% belangrijk: die rente moet daadwerkelijk worden betaald.
Dit instrument is nadrukkelijk in beeld bij de wetgever waardoor de vraag ontstaat: blijft de papieren schenking toekomstbestendig? Vanwege deze ontwikkelingen is het verstandig om periodiek te beoordelen of een papieren schenking nog past bij jouw situatie en zorgvuldig wordt uitgevoerd.
Schenken hoeft niet beperkt te blijven tot kinderen. Ook kleinkinderen, neven, nichten of andere dierbaren kunnen worden betrokken in een schenkingsplan. Doordat gezinnen tegenwoordig vaak kleiner zijn dan vroeger, kiezen mensen er vaker voor om vermogen breder binnen de familie te verdelen.
De relatie tussen schenker en ontvanger heeft invloed op de schenkbelasting. Voor kinderen, kleinkinderen en andere familieleden gelden namelijk verschillende vrijstellingen en tarieven.
Voor ondernemers spelen vaak extra vragen. Wat betekent een schenking voor de toekomstige bedrijfsopvolging? Welke invloed heeft dit op de zeggenschap binnen de onderneming? En blijft er voldoende vermogen beschikbaar om het bedrijf voort te zetten? Bij schenking van ondernemingsvermogen gaat het daarom niet alleen om belasting, maar ook om zeggenschap, continuïteit en bedrijfsopvolging.
Bij schenking van ondernemingsvermogen kan de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) relevant zijn. Die regeling kan de schenk- of erfbelasting bij overdracht van ondernemingsvermogen beperken, maar kent strikte voorwaarden en vraagt om tijdige voorbereiding.
Ook vastgoed kan een rol spelen bij vermogensoverdracht. Bij schenking of verkoop van een woning binnen de familie is de WOZ-waarde belangrijk voor de schenkbelasting. Onder voorwaarden kan voor de waardering worden aangesloten bij de WOZ-waarde. Is de vrije marktwaarde hoger dan de WOZ-waarde, dan is dat verschil niet automatisch een extra schenking. De fiscale gevolgen hangen af van de feiten en de manier waarop de overdracht wordt vormgegeven.
Hoewel voor kleinkinderen andere vrijstellingen en tarieven gelden dan voor kinderen, kan het bewust overslaan van een generatie goed passen binnen een bredere vermogensplanning. Bijvoorbeeld wanneer je vermogen eerder beschikbaar wilt maken voor studie, wonen of de start van een zelfstandig bestaan.
Heeft je kleinkind het vermogen op dit moment nog niet nodig? Dan is het verstandig om de fiscale gevolgen van schenken af te wegen tegen die van erven. Bij een schenking aan een kleinkind geldt in 2026 een jaarlijkse vrijstelling van € 2.769. Bij een erfenis geldt voor kleinkinderen in 2026 een vrijstelling van € 26.230 voor de erfbelasting.
Schenken aan een kleinkind is dus niet automatisch de meest voordelige keuze. Welke optie het beste past, hangt af van je persoonlijke situatie, de omvang van het vermogen en het doel van de overdracht.
Een schenking staat nooit op zichzelf. Past je testament nog bij je huidige situatie? Wil je alle kinderen gelijk behandelen? Hoe voorkom je dat vermogen buiten de familie terechtkomt? Een schenking kan ook aanleiding zijn om binnen de familie het gesprek te voeren over verwachtingen, verantwoordelijkheid en de toekomst van het vermogen. Juist door deze vragen in samenhang te bekijken, ontstaat een plan dat fiscaal zorgvuldig is én past bij de wensen en waarden van de familie.
Daarnaast kun je voorwaarden verbinden aan een schenking, zoals een uitsluitingsclausule. Daarmee kun je vastleggen dat het geschonken vermogen privé blijft van de ontvanger en niet bij een partner of ex-partner terechtkomt. Ook kan het verstandig zijn om schenkingen af te stemmen op eerdere of toekomstige schenkingen, zodat de onderlinge verhoudingen binnen de familie helder blijven.
Bij grotere vermogens kan ook een familiefonds een rol spelen. Daarmee kan vermogen gezamenlijk worden beheerd en kunnen afspraken worden gemaakt over zeggenschap, uitkeringen en betrokkenheid van de volgende generatie. Een familiefonds is maatwerk en kan families helpen om vermogen gefaseerd over te dragen en tegelijkertijd grip te houden op de bestemming ervan.
Voor ondernemers speelt vaak meer dan alleen schenkbelasting. Een schenking kan invloed hebben op de continuïteit van de onderneming, toekomstige bedrijfsopvolging en de verdeling van zeggenschap.
Vragen die daarbij vaak spelen zijn:
Bij de overdracht van ondernemingsvermogen kan de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) een belangrijke rol spelen. Deze regeling kan onder voorwaarden de schenk- of erfbelasting beperken. Een goede voorbereiding is daarbij essentieel.
Iedere familie is anders. Daarom bestaat er geen standaardoplossing. Wij helpen ondernemers, directeur-grootaandeelhouders en vermogende particulieren bij het ontwikkelen van een doordachte strategie voor vermogensoverdracht.
Daarbij kijken wij niet alleen naar de fiscale gevolgen, maar ook naar de samenhang met jouw testament, huwelijkse voorwaarden, onderneming en persoonlijke doelstellingen. Het plannen en begeleiden van vermogensoverdracht noemen we estate planning. Daarbij spelen niet alleen fiscale aspecten een rol, maar ook veranderingen in wetgeving, familieomstandigheden en vermogen.
Wil je weten welke strategie het beste past bij jou? Onze belastingadviseurs denken graag met je mee over een aanpak die fiscaal zorgvuldig, praktisch uitvoerbaar en passend bij jouw familie is. Neem vandaag nog contact op.
Contact
