Besparen op de erfbelasting

Kom je te overlijden, dan worden jouw bezittingen en vermogen verdeeld over jouw erfgenamen. Zij betalen hier erfbelasting over. Hoeveel dat precies zal zijn, hangt af van het bedrag dat zij erven en hoe dicht zij bij je staan. Uiteindelijk zal een groot deel van jouw erfenis waarschijnlijk terechtkomen bij de Belastingdienst. Gelukkig is het mogelijk om te besparen op de erfbelasting. Hoe? Wij leggen het uit.
besparen op de erfbelasting

Wat kun je doen om erfbelasting te besparen bij overlijden?

Je kunt de verschuldigde erfbelasting verlagen en optimaal gebruikmaken van vrijstellingen en tariefverschillen, door een goed testament op te laten stellen. Dat is heel belangrijk.

Afhankelijk van de situatie en het gestelde doel, kan gekozen worden voor verschillende soorten testamenten, zoals een langstlevendetestament, vruchtgebruiktestament, tweetrapstestament, combinatietestament of echtscheidingstestament. Omdat iedere persoon en elke situatie verschillend is, bestaat er niet één model testament. Het is altijd maatwerk.

Om hierover goed te kunnen adviseren, maken we eerst een vermogensopstelling. Want daarmee krijgen we het inzicht of er bij het eerste overlijden erfbelasting moet worden betaald. Daarnaast rekenen we ook gelijk door, wat dat betekent voor de belastingen bij overlijden van de langstlevende. Met deze gegevens kunnen we nadenken over hoe je de te betalen erfbelasting kunt verlagen.

Belastingheffing minimaliseren met een flexibel testament

Met een flexibel testament kun je zelf kiezen hoe de erfenis wordt verdeeld, zodat er zo min mogelijk erfbelasting hoeft te worden betaald. Zo kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat bij het eerste overlijden, de te betalen belastingheffing wordt geminimaliseerd. Misschien is er op dat moment juist nog veel geld nodig voor toekomstige uitgaven en wil je daarom op dat moment zo min mogelijk erfbelasting betalen.

Maximale flexibiliteit voor de erfgenamen

Door allerlei bepalingen op te nemen in het flexibel testament hebben de erfgenamen op het moment van overlijden, maximale flexibiliteit. Hierdoor kunnen ze op basis van de waarde van de nalatenschap bepalen welke vorm van verdeling het meest voordelig is. Je weet namelijk nu niet wanneer het overlijden plaatsvindt en in wat voor (financiële) omstandigheden de langstlevende dan verkeert.

  • Eigen woning (WOZ-waarde) 1.200.000
  • Lening kinderen 200.000
  • Banktegoeden 100.000
  • Totaal vermogen 1.500.000

Wettelijke verdeling als man overlijdt:

  • Nalatenschap 50% van 1.500.000 = 750.000
  • Verkrijging
  • Af: vrijstelling
  • Belastbaar bedrag
  • Erfbelasting
  • Vrouw
  • 250.000
  • 724.000
  • -
  • -
  • Zoon
  • 250.000
  • 23.000
  • 227.000
  • 31.500
  • Dochter
  • 250.000
  • 23.000
  • 227.000
  • 31.500
  • Totaal
  • 750.000
  • -
  • -
  • 63.000

Vrijstelling en tarieven optimaal benutten met een af- of opvullegaat

Een voorbeeld van zo’n bepaling die je in het testament kunt opnemen is een af- of opvullegaat. Hiermee kun je de vrijstellingen en tarieven zo optimaal mogelijk benutten. Zonder afvullegaat is gelijk aan het voorbeeld hierboven.

Als in het testament een opvullegaat is opgenomen, kan er gekozen worden hoeveel de kinderen bij het eerste overlijden erven. Daarmee wordt dus afgeweken van de wettelijke verdeling. De langstlevende ouder heeft daarbij de vrijheid om het opvullegaat zo toe te passen, dat er helemaal geen erfbelasting bij het eerste overlijden hoeft te worden betaald.

  • Met afvullegaat
  • Verkrijging
  • Afvullegaat
  • Belastbaar bedrag
  • Af: vrijstelling
  • Erfbelasting
  • Vrouw
  • 250.000
  • -227.000
  • 23.000
  • 23.000
  • -
  • Zoon
  • 250.000
  • -227.000
  • 23.000
  • 23.000
  • -
  • Totaal
  • 750.000
  • 0

Voorbeeld van gebruik afvullegaat

Stel de nalatenschap bedraagt € 1.500.000 en de vrouw en twee kinderen erven elk € 250.000. Dan zie je in voorbeeld 2.1 dat de vrijstelling van de langstlevende, zonder afvullegaat, niet geheel wordt benut waardoor de kinderen erfbelasting betalen. Met het afvullegaat zie je in voorbeeld 2.2 dat de verkrijging van de langstlevende opgevuld kan worden tot de vrijstelling, waardoor de kinderen geen erfbelasting hoeven te betalen.

Stel dat de nalatenschap van € 1.500.000 niet over drie maar over twee erfgenamen verdeeld zou moeten worden. Dan verkrijgt elke erfgenaam € 500.000 en bedraagt de verschuldigde erfbelasting in totaal € 73.000. Ook dit kan door optimalisaties in het testament worden teruggebracht naar € 0. Of dat verstandig is, beslis je na het overlijden van de eerste ouder. Dit is afhankelijk van de (financiële) omstandigheden op dat moment.

Voorbeeld legaat voor kleinkinderen

We zien regelmatig in testamenten dat er een legaat voor de kleinkinderen is opgenomen ter hoogte van hun vrijstelling (€ 23.000). Stel dat je 5 kleinkinderen hebt, dan gaat er € 115.000 onbelast naar de kleinkinderen. Zonder deze legaten was dit vermogen vererfd door de erfgenamen (langstlevende en kinderen) die hierover mogelijk 10% of 20% erfbelasting zouden moeten betalen.

Bedenk wel dat het ‘kleinkindlegaat’ dus ten koste gaat van het erfdeel dat naar de langstlevende en de kinderen gaat. Om te voorkomen dat de langstlevende tekort krijgt aan geld, kun je in het testament bepalen dat de ‘kleinkindlegaten’ pas worden uitbetaald als de langstlevende is overleden.

Iedere situatie vraagt om maatwerk

In de praktijk zien we dat naarmate onze klanten ouder worden, uiteraard mede afhankelijk van de grootte van het financiële vermogen, dit legaat vaker wordt opgenomen in het testament. Maar als de kinderen de nalatenschap heel goed zouden kunnen gebruiken, bijvoorbeeld als aanvulling op hun eigen pensioensituatie, dan wil je dit legaat misschien liever niet opnemen. Kortom: Niet alles wat fiscaal optimaal is, is ook het beste advies.

Neem contact op

Contact

Martien Nelemans Veldhuis
mr. Martien Nelemans - Veldhuis

Belastingadviseur

+31 (0)88 2021 711

Deel dit artikel