In de zorg wordt regelmatig samengewerkt met zelfstandige professionals zoals verpleegkundigen, behandelaren en interimspecialisten. Tegelijkertijd is er al jaren discussie over schijnzelfstandigheid en de vraag wanneer sprake is van een dienstbetrekking. Met het nieuwe coalitieakkoord komt er opnieuw beweging in de wetgeving rond zzp’ers.
Het kabinet kiest voor een praktische aanpak die in bepaalde gevallen sneller duidelijkheid moet geven over arbeidsrelaties.
De beoordeling van arbeidsrelaties is al lange tijd onderwerp van discussie. Volgens de huidige regels moet steeds een integrale afweging worden gemaakt van alle feiten en omstandigheden om de arbeidsrelatie te beoordelen. In de praktijk blijkt dat soms lastig toepasbaar. Ook het uitstellen van strikte handhaving heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan onduidelijkheid over de toepassing van de regels.
Voor sectoren zoals de zorg, waar veel zelfstandigen worden ingezet, leidt dit regelmatig tot onzekerheid bij opdrachtgevers.
Het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) werd in 2025 ingediend om meer duidelijkheid te creëren over de beoordeling van arbeidsrelaties. In het voorstel is onder meer een rechtsvermoeden van werknemerschap opgenomen.
Het kabinet heeft begin maart 2026 aangekondigd dat dit rechtsvermoeden wordt ingevoerd. De overige onderdelen van het wetsvoorstel worden niet doorgezet.
Het rechtsvermoeden betekent dat bij opdrachten met een uurtarief van minder dan € 38 per uur wordt vermoed dat sprake is van een dienstbetrekking. Komt daar discussie over, dan moet de opdrachtgever aantonen dat er geen sprake is van een dienstbetrekking.
Naast de VBAR speelt ook de Zelfstandigenwet een rol bij het verduidelijken van arbeidsrelaties. Dit initiatiefwetsvoorstel bevat verschillende instrumenten die meer duidelijkheid moeten geven over arbeidsrelaties.
Volgens het coalitieakkoord worden onderdelen van deze wet versneld ingevoerd, waaronder:
Andere onderdelen van de Zelfstandigenwet volgen op een later moment.
Voor zorginstellingen kunnen deze wijzigingen merkbare gevolgen hebben. In de zorg wordt relatief vaak gewerkt met zelfstandige zorgprofessionals. Door factoren zoals de eindverantwoordelijkheid van de opdrachtgever en intensieve samenwerking met vaste teams, bestaat het risico dat een werkrelatie als dienstbetrekking wordt aangemerkt.
De nieuwe rechtsvermoedens, voor zover nu bekend, maken het extra belangrijk om goed te kijken naar de inrichting van arbeidsrelaties.
Het is verstandig om de inzet van zzp’ers binnen de organisatie nu te beoordelen en waar nodig aan te passen. Denk aan:
Werk je met zzp’ers binnen jouw zorginstelling en wil je weten wat deze ontwikkelingen betekenen voor jouw organisatie? Onze specialisten denken graag met je mee over de fiscale en arbeidsrechtelijke gevolgen. Neem contact op met het Zorgteam van Moore MKW.
